วันสุขภาพจิตโลก 10 ตุลาคม 2568 “การเข้าถึงบริการ – สุขภาพจิตในภัยพิบัติและเหตุฉุกเฉิน”
วันสุขภาพจิตโลก (World Mental Health Day) ตรงกับวันที่ 10 ตุลาคมของทุกปี ปีนี้มีธีม “การเข้าถึงบริการ – สุขภาพจิตในภัยพิบัติและเหตุฉุกเฉิน” สะท้อนว่าท่ามกลางความขัดแย้ง ภัยพิบัติ และเหตุฉุกเฉินด้านสาธารณสุข ผู้คนต้องเข้าถึงการดูแลด้านสุขภาพจิตอย่างทันท่วงที ปลอดภัย และไม่ตีตรา ซึ่งเป็นหัวใจเดียวกับงานของ RSATHAI ที่ยืนเคียงข้างผู้ที่กำลังเผชิญภาวะยากลำบาก โดยเฉพาะผู้ที่ตั้งครรภ์ไม่พร้อมและผู้ที่ต้องการความช่วยเหลืออย่างเป็นระบบและเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์
ทำไม “การเข้าถึงบริการ” จึงสำคัญในช่วงวิกฤต
- ภัยพิบัติ/เหตุฉุกเฉินทำให้ความเครียด ความเศร้า ความวิตกกังวลพุ่งสูง และเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพจิต การมีบริการช่วยเหลือทางจิตสังคม (MHPSS) ที่เข้าถึงได้ ช่วยประคองจิตใจและลดผลกระทบระยะยาวได้จริง
- ในพื้นที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้ง ประมาณ 1 ใน 5 ของประชาชนอาจมีภาวะสุขภาพจิตที่ต้องการการดูแลเฉพาะทาง จึงยิ่งต้องลงมือสร้างระบบบริการที่เข้าถึงได้อย่างเป็นธรรม
บริบท RSATHAI
สำหรับผู้ที่กำลังเผชิญ การตั้งครรภ์ไม่พร้อม หรือผลกระทบจาก ความรุนแรงทางเพศ ในสถานการณ์ฉุกเฉิน ความช่วยเหลือที่ถูกต้องตามสิทธิและมาตรฐานทางการแพทย์ควรเดินเคียงคู่กับการดูแลใจ ตั้งแต่ข้อมูลที่เชื่อถือได้ การปรึกษาแบบไม่ตัดสิน ไปจนถึงการส่งต่อบริการที่ปลอดภัยและต่อเนื่อง นี่คือสิ่งที่ RSATHAI ทำมาตลอดผ่านเครือข่ายบริการและการให้คำปรึกษาที่เป็นมิตรต่อผู้รับบริการ.
ถ้าตอนนี้คุณกำลังไม่ไหว ขั้นตอนเล็ก ๆ ที่ช่วยได้ทันที
- หยุดหายใจสั้น ๆ แล้วเปลี่ยนเป็นจังหวะ 4–6–4 (หายใจเข้า 4 วินาที / ค้าง 6 วินาที / ผ่อนออก 4 วินาที) สัก 3–5 รอบ
- โทรหาคนที่ไว้ใจได้ 1 คน บอกความต้องการง่าย ๆ เช่น “ขอฟังฉันหน่อย”
- อย่ารีบตัดสินใจเรื่องใหญ่ในช่วงอารมณ์พุ่งสูง ตั้ง “เวลาทบทวน” 24 ชั่วโมง พร้อมติดต่อผู้เชี่ยวชาญ
ช่องทางช่วยเหลือเร่งด่วนในไทย
1663 ปรึกษาเอดส์และท้องไม่พร้อม – ให้ข้อมูล/คลี่คลายทางเลือก/ส่งต่อเครือข่ายบริการ RSATHAI (เวลาให้บริการตามประกาศ)
สายด่วนสุขภาพจิต 1323 (24 ชม.) – ปรึกษาเครียด/เศร้า/สูญเสียกับนักจิตวิทยา
สายด่วนกระทรวงการพัฒนาสังคมฯ 1300 (24 ชม.) – เหตุความรุนแรง เด็ก-สตรี-ครอบครัว ต้องการที่พึ่งฉุกเฉิน/ที่ปลอดภัย
บริการ/ทรัพยากรที่เกี่ยวข้องกับ RSATHAI
- RSA Online: ช่องทางปรึกษาท้องไม่พร้อมแบบไม่เปิดเผยตัวตน และช่วยแนะนำหน่วยบริการในเครือข่าย
- เครือข่ายบริการ RSA: หน่วยบริการที่ได้มาตรฐาน ครอบคลุมทั้งเวชภัณฑ์, MVA, และบริการคุมกำเนิดต่อเนื่อง พร้อมการดูแลใจอย่างเคารพ (ไม่ตัดสิน)