เรื่องเล่า

ตอนที่เห็นขีดสองขีด น้ำตาฉันไหลออกมาเอง ไม่ใช่เพราะดีใจ แต่เพราะรู้เลยว่า ไม่ไหว ฉันมีลูกแล้วหนึ่งคน กำลังอยู่ในวัยซน กำลังต้องการเวลา ความใส่ใจ และเงิน ฉันเลี้ยงเขามาคนเดียวตั้งแต่เลิกกับพ่อของเขา ไม่มีใคร มีแค่เราสองคน ถ้าฉันล้ม เราสองคนจะล้มไปด้วยกันพอท้องอีกครั้ง คนที่ทำให้ท้องกลับเงียบหายไป แค่นี้ก็ชัดแล้ว ว่าฉันต้องตัดสินใจเองฉันไม่ได้เกลียดเด็ก ไม่ได้กลัวความลำบาก แต่ฉันกลัวว่า... ถ้าฉันยังฝืนไปต่อ ทั้งลูกที่จะเกิดมาและลูกที่มีอยู่แล้วจะไม่มีใครได้คุณภาพชีวิตที่ดีเลยฉันเลยต้องตัดสินใจยุติการตั้งครรภ์ เพื่อให้ลูกคนที่ฉันมีอยู่ เติบโตได้ดีอย่างที่เขาควรจะได้รับ

นักเรียนหญิง ม.6 คนหนึ่งที่ใกล้จะสอบเข้ามหาวิทยาลัย ตอนนี้คือช่วงที่ทั้งเธอและแฟนวางแผนอนาคตไว้เต็มหัว ทั้งคณะในฝัน สาขาที่อยากเรียน และชีวิตมหาลัยที่เฝ้ารอทุกอย่างดูเป็นไปในทางที่เธอวางแผนไว้ จนกระทั่งมีบางอย่างเกิดขึ้น วันหนึ่ง...เธอมีเพศสัมพันธ์กับแฟนโดยไม่ได้เตรียมตัว ไม่ได้ป้องกัน จึงกินยาคุมฉุกเฉินทันทีหลังจากนั้น — แต่สุดท้ายก็ยังตรวจเจอว่า “ตั้งครรภ์”มันเร็วมาก เร็วจนตั้งตัวไม่ทัน เธอบอกว่า “ไม่เคยคิดมาก่อนว่าจะเจอสถานการณ์แบบนี้ มันเหมือนภาพอนาคตที่วาดไว้กำลังจะพัง”ทั้งสองคนคุยกันด้วยความตกใจ ว่าไม่พร้อมในทุกด้าน กลัวครอบครัวรู้ กลัวอนาคตหายวับไป และไม่ได้อยากหนีปัญหา แต่ก็ยังไม่พร้อมจะเป็นพ่อแม่ในวัยนี้ จึงเริ่มค้นหาข้อมูลกันแบบจริงจัง “โชคดีที่เจอแหล่งข้อมูลที่ให้ข้อมูลครบทุกมุม มันทำให้เรากล้าคิด...

“เราแต่งงาน มีลูกแล้ว ทำไมยังรู้สึกไม่พร้อมขนาดนี้” หญิงสาววัย 32 ปี นั่งมองปฏิทิน วันนี้เธอควรไปฉีดยาคุมรอบถัดไป… แต่ลูกไม่สบาย สามีก็ไปทำงาน เธอเลยคิดว่า "เอาไว้ก่อน" สองเดือนถัดมา ขีดสองขีดก็ปรากฏขึ้น เธอตกใจ และกังวลเพราะตอนนี้เธอตกงาน เลี้ยงลูกอยู่บ้านเพียงลำพัง สามีเป็นคนเดียวที่มีรายได้ใช้จ่ายกันแบบเดือนชนเดือน ไม่มีเหลือเก็บ ลูกคนโตกำลังจะเข้าอนุบาล และชีวิตยังคงไม่แน่นอนเธอเคยคิดว่าการเป็นแม่ครั้งที่สองจะไม่ยาก แต่ไม่ใช่ในช่วงที่ทุกอย่างเปราะบางขนาดนี้ เธอปรึกษาสามี และตัดสินใจร่วมกันว่า เรายังไม่พร้อมมีสมาชิกเพิ่มตอนนี้จึงช่วยกันหาข้อมูล และเข้ารับการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย ถึงเธอจะเสียดาย แต่มั่นใจว่า นี่เป็นทางเลือกที่ดีที่สุดสำหรับครอบครัวของเราในตอนนี้ และวันหนึ่ง ที่เราพร้อมกว่านี้...

“ทางบ้านแฟนเขาดีมากนะ บอกเลยว่า ไม่เป็นไรลูก เดี๋ยวเราช่วยกันเลี้ยง แต่ฉันรู้ดีว่า... บ้านฉันจะไม่มีคำพูดแบบนั้นออกมาแน่ ๆ” ฝ้าย (นามสมมติ) อายุ 23 ปี เป็นลูกคนเดียวของครอบครัวข้าราชการในต่างจังหวัด เรียนจบปริญญาตรี  กำลังจะสอบบรรจุเป็นครูในจังหวัดบ้านเกิด  พ่อแม่เธอเป็นคนเคร่งศีลธรรม และคาดหวังให้ลูกสาวเป็น “แบบอย่างของความดี” ช่วงระหว่างเตรียมตัวสอบ ฝ้ายเริ่มรู้สึกผิดปกติกับร่างกาย จนไปตรวจและพบว่าท้อง 7 สัปดาห์เธอบอกแฟนก่อนเป็นคนแรก ซึ่งอีกฝ่ายตกใจแต่ก็ยินดีรับผิดชอบเต็มที่ ครอบครัวของแฟนก็รับรู้และยินดีที่จะมีสมาชิกมาเพิ่ม “พ่อแฟนพูดว่า แต่งงานเลยก็ได้ เด็กเกิดมาเราจะดูแลด้วยกัน ฉันยิ่งรู้สึกผิด... เพราะรู้ว่าบ้านฉันจะไม่มีทางรับเรื่องนี้ได้แน่...

“มันคือบริษัทที่ฉันอยากเข้าไปตั้งแต่ยังเรียนปี 3 และฉันก็พยายามจนได้ทำงานที่นั่น... ฉันรู้ตัวว่าท้องตอนยังไม่ผ่านโปรด้วยซ้ำ”หญิงสาวอายุ 25 ปีคนนี้ ย้ายจากต่างจังหวัดมาอยู่กรุงเทพฯ กับรูมเมต ตั้งใจจะเริ่มต้นชีวิตใหม่กับงานใหม่ในสายงานที่เธอรักตำแหน่งในบริษัทชั้นนำแห่งหนึ่ง เงินเดือนดี หัวหน้าดูสนับสนุน และมีโอกาสเติบโตเธอรู้ว่าท้อง ตอนที่เพิ่งเริ่มงานได้ไม่ถึงสองเดือน และยังอยู่ในช่วงทดลองงาน“มันไม่ใช่การตั้งครรภ์จากความไม่ระวังเลยนะ ฉันคุมกำเนิดมาตลอด แต่ช่วงนั้นลืมกินยาคุมแค่วันเดียว แล้วคิดว่าไม่เป็นอะไรหรอก… สุดท้ายก็ท้อง”เธอคุยกับแฟน (ที่ไม่ได้อยู่ด้วยกัน) แฟนเธอบอกว่า “อยากให้เก็บไว้ เดี๋ยวผมจะดูแลเอง”“แต่ฉันถามตัวเองว่า... ถ้าเก็บไว้ แล้วตกงาน...

“ตอนรู้ว่าท้อง ฉันไม่ร้องไห้เลยนะ แต่พอออกจากคลินิกวันนั้น ขากลับรถเมล์ น้ำตาไหลแบบไม่รู้ตัว” - แพรว (นามสมมติ) อายุ 24 ปี ทำงานประจำอยู่ที่บริษัทเอกชนในกรุงเทพฯ รายได้พออยู่ได้ แต่ยังไม่พอเก็บ หลังเรียนจบก็ส่งเงินให้แม่ทุกเดือน เพราะพ่อเสียไปตั้งแต่เธอยังเรียนมหาวิทยาลัย ปีนี้เธอกับแฟนคบกันได้เกือบ 4 ปีแล้ว - แพรวรู้ว่าตัวเองท้องตอนประจำเดือนไม่มาเกือบ 2 สัปดาห์ เธอซื้อที่ตรวจมาใช้เองที่ทำงานแล้วเห็นขีดที่สองขึ้นชัดมาก - แฟนเธอไม่ได้พูดอะไรมาก บอกแค่ว่า “เก็บไว้ก็ได้ เดี๋ยวเราค่อย ๆ...

“มีตะเกียบมั้ยคะ” ข้อความในหน้าไลน์ที่ผมเห็นนั้นเขียนมาแบบนี้ “มีค่ะ” คนนี้น่าจะเป็นคนที่ถามคำถามอะไรไปสักอย่างก่อนหน้า จากนั้นก็มีรูปตะเกียบไม้ถูกเหลาหัวแหลมเปี๊ยบส่งมาจากต้นทาง “เหลาแบบนี้” พอจะรู้ไหมครับ ว่าเขาคุยเรื่องอะไรกันอยู่ ลองทายดูก่อนนะครับ และบอกผมหน่อย ว่าคุณนึกถึงอะไร … นี่คือปี พ.ศ.๒๕๖๘  สี่ปีหลังจากมีการแก้ไขกฎหมายอาญาที่เกี่ยวกับการทำแท้ง เพื่อให้มีการเข้าถึงบริการที่ปลอดภัยได้ ภายใต้รัฐธรรมนูญที่ว่าด้วยสิทธิ์ และความเสมอภาคทางเพศ … การทำแท้งมี ๒ วิธีหลักดูด : ดูดโดยใช้หลอดดูดพลาสติก สอดเข้าไปช่องคลอด ผ่านปากมดลูก และเข้าไปอยู่ในโพรงมดลูก แล้วดูดครับ ดูดเหมือนดูดชาไข่มุก ผลุก ผลุก...

ภาระการสอนเรื่องดูดโพรงมดลูกของสาขาวิชาสูติฯ ยังคงเป็นของผม สถาบันของเราเปลี่ยนจากการใช้เหล็กขูดโพรงมดลูกมาเป็นการดูดด้วยหลอดพลาสติกมานานราว ๑๕ ปีแล้ว การสอนวิธีการใช้เครื่องมือและวิธีการดูดคือสาระที่สำคัญ ๑. คือการตรวจภายในก่อนทำหัตถการเพื่อประเมินดูว่าทำได้ไหม หรือทำไม่ได้ ผมถามลูกศิษย์ว่า อะไรคือข้อห้ามที่สำคัญของการดูดโพรงมดลูก คำตอบคือ มีการตั้งท้องอยู่ (ถ้าการดูดนั้นมิใช่เพื่อการทำแท้ง) หรือมีการติดเชื้อในช่องคลอดหรือปากมดลูกในขณะนั้น “มีอะไรอีกไหม” ผมถามนักเรียน “ไม่มีช่องคลอดครับ” มีเสียงตอบมาจากด้านหลัง “เดี๋ยววววววว” ผมเบรคแทบหัวคะมำ “ไม่มีช่องคลอดแล้วจะมาให้เราดูดโพรงมดลูกกันเพื่ออออออ?” ผมครวญ แต่ก็นั่นแหละ ความสนุกของการสอนมันก็อยู่ตรงนี้แหละ เชื่อสิ ๒. ใส่อุปกรณ์ปากเป็ดเข้าไปถ่างช่องคลอด ๓. ทาน้ำยาฆ่าเชื้อให้ทั่วช่องคลอดและปากมดลูก ๔. ใช้อุปกรณ์คีมปากเขี้ยว หรือ...

“นอกจากภาวะเบาหวานขณะตั้งท้องที่เป็นอยู่นั้น ยังมีอะไรที่เป็นความเสี่ยงอีกบ้างไหม” ผมถามลูกศิษย์ปี ๖ ที่นั่งตรวจคนท้องด้วยกันในวันนี้ เขาทำท่าคิด ”ไม่มีแล้วนะครับ“ “โอเค สรุปว่าเป็นแค่เบาหวานเพียงอย่างเดียว” ผมสรุปตามนั้น“ว่าแต่การมีภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์นี่ ผมใช้คำว่า เป็นแค่ เองเหรอ” ผมย้ำคำพูดตัวเองแล้วหันหน้าไปหาลูกศิษย์ “คุณหมอรู้ไหมว่าเบาหวานขณะตั้งท้องนั้น มันก่อให้เกิดความเสี่ยงอะไรบ้าง” ผมถามต่อ “ทารกตัวโต คลอดยาก น้ำคร่ำเยอะ หลังเกิด ทารกอาจจะมีภาวะน้ำตาลต่ำ เลือดข้น เหลืองจนต้องส่องไฟครับ ส่วนแม่ก็มีความเสี่ยงในการเกิดครรภ์เป็นพิษได้ครับ” เขาตอบ “นั่นคือเราจึงต้องจัดการเรื่องคุมน้ำตาลให้ดี ต้องตรวจบันทึกการเจาะเลือดหลังมื้ออาหารที่ ๒...

“เธอโชคดีจังที่ได้เห็นเคสนี้ เชื่อไหมว่าเราไม่ได้เห็นคนไข้ตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกแบบนี้มานานเกิน ๑๐ ปีได้แล้วนะ“ ผมบอกลูกศิษย์นัดเรียนแพทย์ ปี ๕ ที่มาดูคนไข้ด้วยกัน Molar pregnancy หรือครรภ์ไข่ปลาอุกเริ่มเป็นโรคที่พบได้ยากขึ้น “เราโชคดี แต่คนไข้โชคร้ายที่เป็นโรคนี้” ผมกำลังจะปิดการสนทนาในขณะที่กำลังจะเดินออกจากห้องผ่าตัดไป … ครรภ์ไข่ปลาอุก ไม่ได้เกิดจากผู้หญิงลงไปว่ายน้ำแล้วตั้งท้องกับปลาหรอกนะครับ แบบว่า ว่ายน้ำท่ากบ แล้วจังหวะจ้วงขาก็มีสเปิร์มของปลาอุกหลุดเข้าไปในช่องคลอด โอ๊ย…ไม่ใช่เลยยยยย หากแต่การตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกนั้นมันเกิดจากการที่มีรกผิดปกติอย่างรุนแรง ปกติแล้ว รกจะมีลักษณะเป็นแผ่นเหมือนโรตีหนาๆ และเมื่อส่องกล้องดูรก ก็จะพบว่าส่วนที่เล็กมากๆ ของรกจะมีลักษณะเหมือนสาหร่าย มีหลอดเลือดอยู่ข้างใน ดูเหมือนเหงือกปลา...