“ไม่สะดวกไปอัลตราซาวด์เลยค่ะ ทำไมขั้นตอนเยอะจัง?” ในวันที่เราร้อนรน เราย่อมอยากให้ทุกอย่างจบเร็วที่สุดและง่ายที่สุด การต้องเดินทางไปทำอัลตราซาวด์อาจดูเป็นเรื่องที่ “ยุ่งยาก” แต่เชื่อเถอะ… ทุกขั้นตอนมีไว้เพื่อ “ความปลอดภัยของคุณ” โดยทั่วไปแล้วก่อนกระบวนการยุติการตั้งครรภ์ แพทย์มักจะแนะนำให้ทำอัลตราซาวด์ (Ultrasound) เสมอ มาดูเหตุผลทางการแพทย์ที่ กรมอนามัย และ ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์ฯ ย้ำเตือนอธิบายออกเป็น 2 เหตุผลหลักๆ ดังนี้
1. ตรวจยืนยันอายุครรภ์
เพราะ “นับวัน” ไม่เท่ากับ “อายุครรภ์จริง” หลายคนจำวันแรกของประจำเดือนครั้งสุดท้ายได้ แต่วัน “ไข่ตก” ของแต่ละคนไม่เหมือนกัน หรือบางคนเลือดที่ออกมาเดือนที่แล้วอาจไม่ใช่เมนส์แต่เป็นเลือดล้างหน้าเด็ก การอัลตราซาวด์จะช่วยดูอายุครรภ์ได้แม่นยำที่สุด
เพื่อเลือกวิธีที่ปลอดภัยที่สุด อายุครรภ์จะเป็นตัวช่วยให้แพทย์เลือกวิธีที่เหมาะสมที่สุดสำหรับคุณ เช่น การใช้ยา หรือ การดูดสุญญากาศ (Vacuum aspiration)
ความเสี่ยงถ้าไม่ซาวด์ คุณอาจนับวันแล้วคิดว่าท้องได้ 6 สัปดาห์ (ซึ่งอยู่ในระยะที่ใช้ยาเองได้) แต่ผลอัลตราซาวด์จริงอายุครรภ์อาจปาเข้าไป 10-12 สัปดาห์แล้วก็ได้ การใช้ยาในอายุครรภ์ที่มากเกินกำหนดโดยไม่รู้ตัว อาจทำให้เกิดภาวะ “แท้งไม่สมบูรณ์” หรือ “ตกเลือดรุนแรง” ได้
2. เช็คความผิดปกติของมดลูก
ยืนยันตำแหน่ง และเช็ก “ท้องนอกมดลูก” ยายุติการตั้งครรภ์จะออกฤทธิ์เฉพาะกับเนื้อเยื่อที่อยู่ในมดลูกเท่านั้น หมอจึงต้องอัลตราซาวด์เพื่อดูตำแหน่งและขนาดของถุงการตั้งครรภ์ เพื่อแยกภาวะ “การตั้งครรภ์นอกมดลูก” (Ectopic pregnancy) ออกไป หากตัวอ่อนไปฝังตัวที่ท่อนำไข่ ยาจะทำอะไรไม่ได้เลย ตัวอ่อนจะโตขึ้นเรื่อยๆ จนท่อนำไข่แตก หากไม่ซาวด์ คุณจะกินยาไปฟรีๆ โดยที่ระเบิดเวลายังเดินอยู่ และอาจตกเลือดในช่องท้องโดยไม่ทันตั้งตัว
เช็กโรคแฝง “ครรภ์ไข่ปลาอุก” นี่คือสิ่งที่ที่ตรวจครรภ์บอกคุณไม่ได้ การตั้งครรภ์ไข่ปลาอุกคือความผิดปกติของการแบ่งตัวของรก ทำให้มีลักษณะเป็นถุงน้ำใสๆ คล้ายพวงองุ่นเต็มมดลูก ที่ตรวจครรภ์จะขึ้น 2 ขีดเข้มมาก (เพราะฮอร์โมนสูง) แต่จริงๆ แล้ว “ไม่มีเด็ก” และเป็นภาวะที่เสี่ยงต่อการกลายเป็นเนื้อร้าย การกินยาขับไม่สามารถรักษาภาวะนี้ได้ และอาจทำให้เลือดออกไม่หยุด วิธีรักษาเดียวคือต้องใช้เครื่องมือดูดออก (Suction)
ตรวจดูความผิดปกติอื่นๆ เช่น ตรวจดูว่ามีเลือดคั่ง หรือเนื้อเยื่อที่อาจมีผลต่อการรักษาหรือไม่ เพื่อวางแผนขั้นตอนให้ปลอดภัย และลดความเสี่ยงจากภาวะแทรกซ้อน
สรุปจากใจ RSATHAI: ยุ่งยากวันนี้… เพื่อความปลอดภัยในวันหน้า
เราเข้าใจถึงความซับซ้อน แต่การอัลตราซาวด์เพียง 1 ครั้ง คือการวางแผนขั้นตอนให้ปลอดภัย และเป็นการันตีว่า
อายุครรภ์ถูกต้อง (แพทย์เลือกวิธีได้เหมาะสม และยาจะออกฤทธิ์ได้ผลจริง)
คุณจะปลอดภัยจากภาวะท้องนอกมดลูก
มดลูกปกติ ไม่มีโรคแทรกซ้อนที่ต้องผ่าตัด
ยอมเสียเวลาอีกนิด เพื่อให้มั่นใจว่า “ปลอดภัย 100%”
หากไม่รู้จะไปอัลตราซาวด์ที่ไหน หรือต้องการหาคลินิกเครือข่าย RSA ใกล้บ้าน
ระบบปรึกษาท้องไม่พร้อม RSA Online 24 ชม. : https://abortion.rsathai.org
Line Official : @rsathai
Inbox Facebook Page : rsathai
บริการออนไลน์ วันจันทร์ – ศุกร์ 8.00–19.00 น.
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
– กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข แนวทางการให้บริการยุติการตั้งครรภ์ที่ปลอดภัย (Safe Abortion Guidelines)
– ราชวิทยาลัยสูตินรีแพทย์แห่งประเทศไทย (RTCOG)ข้อบ่งชี้ในการตรวจคลื่นเสียงความถี่สูงก่อนการยุติการตั้งครรภ์
– แพทยสภา มาตรฐานการประกอบวิชาชีพเวชกรรม
