หลังจากผ่านเหตุการณ์ฉุกเฉิน ถุงยางแตก หลุด หรือพลาดไม่ได้ป้องกัน และได้กิน “ยาคุมฉุกเฉิน” ไปแล้ว หลายคนอาจจะยังกังวลว่าร่างกายจะมีปฏิกิริยาอย่างไร และต้องสังเกตอาการตัวเองแบบไหน
RSATHAI ขอสรุป 5 ข้อควรรู้หลังกินยาคุมฉุกเฉิน เพื่อให้ทุกคนรับมือได้อย่างถูกต้อง และมีสติ
- ผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นได้เป็นปกติ
หลังกินเวชภัณฑ์ ร่างกายได้รับฮอร์โมนในปริมาณสูงอย่างรวดเร็ว อาจทำให้มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน วิงเวียนศีรษะ ปวดท้องน้อย หรือคัดตึงเต้านม อาการเหล่านี้เป็นผลข้างเคียงปกติและจะค่อยๆ หายไปเอง
ข้อควรระวังสำคัญ หากมีอาการ “อาเจียน” ภายใน 2 ชั่วโมงหลังกินเวชภัณฑ์ จะต้องหาซื้อเวชภัณฑ์กินซ้ำใหม่ทันที 1 โดส เพราะร่างกายยังไม่ทันดูดซึมเวชภัณฑ์เข้าสู่กระแสเลือด
- เลือดที่ออก… อาจไม่ใช่ประจำเดือน
หลังจากกินยาคุมฉุกเฉินไปแล้วประมาณ 1 สัปดาห์ บางคนอาจมีเลือดออกกะปริบกะปรอยทางช่องคลอด ซึ่งเป็นผลจากฮอร์โมนในเวชภัณฑ์ที่ไปทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกหลุดลอก ไม่ใช่เลือดประจำเดือนปกติ ไม่ต้องตกใจ เพราะอาการนี้ไม่อันตรายและจะหายไปเอง
- ประจำเดือนรอบถัดไปอาจ “คลาดเคลื่อน”
ฮอร์โมนปริมาณสูงมักทำให้รอบเดือนรวน ประจำเดือนรอบถัดไปอาจมาเร็วกว่าปกติ หรือมาช้ากว่ากำหนดได้ หากประจำเดือนมาช้ากว่ากำหนดเกิน 1 สัปดาห์ ให้เริ่มตั้งข้อสังเกตและเตรียมทดสอบการตั้งครรภ์
- ป้องกันไม่ได้ 100% และปกป้องอนาคตไม่ได้
แม้จะกินอย่างถูกต้องและรวดเร็วที่สุดภายใน 120 ชั่วโมง ยาคุมฉุกเฉินก็มีประสิทธิภาพในการป้องกันการตั้งครรภ์เพียง 75-85% เท่านั้น ไม่ได้การันตีผลร้อยเปอร์เซ็นต์
จำไว้เสมอว่า ยาคุมฉุกเฉิน “ป้องกันได้เฉพาะเหตุการณ์ที่เพิ่งผ่านมาเท่านั้น” หากมีเพศสัมพันธ์แบบไม่ป้องกันซ้ำอีกหลังจากกินเวชภัณฑ์ไปแล้ว ก็มีโอกาสตั้งครรภ์ได้ตามปกติ
- เมื่อไหร่ที่ต้องซื้อ “ที่ตรวจครรภ์”
เพื่อความชัวร์ที่สุด ควรตรวจครรภ์หลังจากการมีเพศสัมพันธ์ครั้งนั้นไปแล้วอย่างน้อย 14 วัน (หากจำรอบเดือนไม่ได้) หรือตรวจเมื่อประจำเดือนรอบปกติขาดหายไปเกิน 7 วัน
สรุปจากใจ RSATHAI
ยาคุมฉุกเฉินคือตัวช่วยในยาม “ฉุกเฉิน” สมชื่อ ไม่ควรนำมากินพร่ำเพรื่อแทนยาคุมกำเนิดแบบปกติ เพราะประสิทธิภาพต่ำกว่า และไม่ได้ช่วยป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ หากไม่อยากต้องมานั่งเครียดทุกครั้งหลังมีกิจกรรม แนะนำให้เปลี่ยนมาใช้วิธีป้องกันที่มีประสิทธิภาพกว่าและดูแลตัวเองได้ในระยะยาว เช่น การใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้ง ยาคุมรายเดือน หรือการฝังยาคุม
